Đôi ta cùng đứng bên hàng tường vi

Trên lối vô nhà Tường Nhân ở Sydney có một cây có hoa khá đẹp, nhưng tiếc là hơi ít hoa, như trong hình.

Ngắm mây trên đỉnh núi cao thứ nhì Đông Nam Bộ

Trận mưa to đêm 19-5 đã giải nhiệt cho những ngày hè nắng nóng, sáng 20-5, bầu trời trong xanh, đỉnh núi Chứa Chan tại phường Xuân Lộc (thành phố Đồng Nai) lại xuất hiện nhiều tầng mây trắng toát, xếp chồng lên nhau như chiếc dĩa bay đậu trên đỉnh núi, sau đó tỏa ra tạo nên nhiều hình thù khác nhau, có khoảnh khắc lại giống như linh vật “Kim Quy” trông rất lạ, đẹp mắt. Hiện tượng này đã thu hút nhiều người dân đến quay phim, chụp hình lưu niệm.

Theo nhiều người dân, hiện tượng mây hình “dĩa bay” ít khi xuất hiện, thời gian ngắm mây đẹp nhất là vào lúc sáng sớm, trời còn trong xanh, cảm giác ngày mới rất tinh khôi và nhiều năng lượng.

Bảo tàng với 2.500 xác động vật trong rừng Cát Tiên

Bảo tàng Thiên nhiên lưu giữ khoảng 2.500 mẫu động vật với nhiều loài đặc hữu quý hiếm hoặc đã tuyệt chủng tại Vườn Quốc gia Cát Tiên.

Mở cửa cho khách tham quan vào năm 2015, Bảo tàng Thiên nhiên là một điểm đến trong các tour du lịch ở Vườn quốc gia Cát Tiên. Nơi đây trưng bày tiêu bản động vật, tương ứng với từng hệ sinh thái.

Vườn quốc gia Cát Tiên nằm trên địa phận Đồng Nai và Lâm Đồng, cách TP HCM 150 km. Khu vực này có diện tích 71.000 ha, được bao quanh bởi hơn 80 km sông Đồng Nai.

Nơi đây hiện ghi nhận 1.729 loài động vật và 1.655 loài thực vật bậc cao, trong đó hơn 100 loài thuộc Sách Đỏ Việt Nam. Tổ chức UNESCO công nhận Vườn quốc gia Cát Tiên là Khu dự trữ sinh quyển thế giới vào năm 2001 và 2011. Đến năm 2012, Cát Tiên trở thành Di tích quốc gia đặc biệt.

Ngắm dòng sông chảy qua trung tâm thành phố Đồng Nai

Sông Đồng Nai chảy qua thành phố Đồng Nai với chiều dài khoảng 200km, đóng vai trò cung cấp nước cho nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt, phát triển thủy điện, giao thông đường thủy, du lịch sinh thái, tạo cảnh quan đô thị... Với vị thế đó, cùng với Sân bay Long Thành, sông Đồng Nai được thành phố xác định là tiềm năng, lợi thế, động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số trong thời gian tới.

Hành lang sông Đồng Nai là hành lang phát triển quan trọng bậc nhất của Đồng Nai, vì sông Đồng Nai thuộc trục hàng hải quốc tế (nhóm 5), quy tụ nhiều tuyến đường thủy nội địa, luồng lạch ăn sâu vào đất liền. Đây cũng là trục cảnh quan đô thị, nông thôn, thiên nhiên, là nét chính của bố cục không gian tĩnh, đồng thời là trục động lực phát triển tuyến đô thị năng động của vùng Đông Nam Bộ.

Sông Đồng Nai cũng là trục thiên nhiên quan trọng để cung cấp nước, điều hòa khí hậu, phát triển năng lượng và chống biến đổi khí hậu, là trục văn hóa tâm linh, lịch sử gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của thành phố.

Kho báu giữa lòng thành phố Đồng Nai

Tọa lạc ngay trung tâm thành phố, Bảo tàng Đồng Nai hiện lưu giữ hơn 40.000 hiện vật. Không gian này từng ngày đang kể câu chuyện của một vùng đất suốt hàng ngàn năm lịch sử.

Nếu bạn nghĩ bảo tàng chỉ là nơi những hiện vật nằm yên sau lớp kính, hãy suy nghĩ lại! Bởi ở số 01 đường Nguyễn Ái Quốc, phường Tân Triều, thành phố Đồng Nai, Bảo tàng Đồng Nai đang âm thầm gìn giữ cả một "kho báu" mà có thể khiến bất cứ ai cũng phải tò mò muốn khám phá.

Bảo tàng Đồng Nai - nơi kết nối quá khứ với hiện tại qua những hiện vật quý giá. Ảnh: Tiến Dũng

Khám phá vẻ đẹp mê hoặc của những loài chim hoang dã ở Vườn Quốc gia Cát Tiên

Vườn quốc gia Cát Tiên được ví như “đất nước thu nhỏ” của loài chim rừng, bởi nơi đây chiếm hơn 40% tổng loài chim của Việt Nam.

Vườn quốc gia Cát Tiên có tổng diện tích hơn 71.000 ha và được đánh giá cao về tính đa dạng sinh học. Nơi đây cũng được mệnh danh là “ngôi nhà của muôn thú” với 96 loài thú, 94 loài bò sát và 903 côn trùng. Đối với hệ chim, Vườn quốc gia Cát Tiên có 343 loài chim, chiếm hơn 40% tổng loài chim của Việt Nam.

Là rừng đất thấp ẩm ướt nhiệt đới, Vườn quốc gia được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Những cánh rừng nguyên sinh ở Vườn quốc gia Cát Tiên. Ảnh: Lê Đức Khánh

Chốt chặn Tàu Ô và ký ức 150 ngày đêm trên vùng đất lửa Tân Khai

Gắn liền với 150 ngày đêm chiến đấu oanh liệt bảo vệ hành lang huyết mạch nối chiến trường miền Đông Nam Bộ, Di tích lịch sử quốc gia Chốt chặn Tàu Ô (ở phường Tân Khai, thành phố Đồng Nai) là “địa chỉ đỏ” tiêu biểu của khu vực phía Tây Bắc thành phố Đồng Nai.

Đoàn viên phường Tân Khai dâng hương tại Di tích lịch sử quốc gia Chốt chặn Tàu Ô trong hoạt động giáo dục truyền thống. Ảnh: Lê Duy

Từ vùng đất lửa năm xưa, nơi đây hôm nay được bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử, góp phần giáo dục truyền thống và lưu giữ ký ức hào hùng của dân tộc.

Cù lao Phố, miền đất di sản trong hành trình mở cõi phương Nam

Cù lao Phố (cù lao Hiệp Hòa), phường Trấn Biên, thành phố Đồng Nai là địa danh gắn liền với hành trình mở cõi đất phương Nam của dân tộc. Trên vùng đất này hiện vẫn còn hàng chục di tích lịch sử, văn hóa gắn liền với chiều dài lịch sử gần 330 năm hình thành và phát triển của Đồng Nai.

Tượng Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh trong khuôn viên Đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh. Năm 1698, Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh được chúa Nguyễn Phúc Chu cử vào kinh lược vùng đất phương Nam, lập dinh Trấn Biên, đặt nền móng cho quá trình hình thành và phát triển của vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai ngày nay. Sự kiện Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh thiết lập dinh Trấn Biên được xem là dấu mốc lịch sử quan trọng trong tiến trình xác lập chủ quyền và tổ chức quản lý hành chính của Nhà nước phong kiến Việt Nam đối với vùng đất Nam Bộ.

Tại cù lao Phố hiện nay có đến 11 ngôi đình, 6 ngôi chùa, 1 thánh thất cùng nhiều tịnh xá và miếu, mộ cổ. Trong số đó, 3 công trình đã được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia, gồm: Đền thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh, Đại Giác cổ tự và chùa Ông. Mỗi công trình văn hóa tại đây đều gắn liền với những câu chuyện và sự kiện được truyền qua nhiều thế hệ.

Cũng trên cù lao Phố, Đại Giác cổ tự (chùa Đại Giác) là một trong những ngôi chùa cổ nhất Nam Bộ xưa, được xây dựng từ năm 1665. Với lịch sử khai sơn khá sớm, chùa Đại Giác là một trong những di tích lịch sử minh chứng cho quá trình phát triển của vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai.

Toàn cảnh khuôn viên Đền thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh tại cù lao Phố là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Thành phố Đồng Nai (trước đây là tỉnh Đồng Nai) luôn quan tâm tôn tạo, đầu tư nâng cấp Đền thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh.

Chùa Ông tại cù lao Phố là ngôi chùa của người Hoa đầu tiên ở xứ Nam Bộ, được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 1989.

Người dân tham gia Lễ hội Chùa Ông. Lễ hội được tổ chức thường niên từ ngày 9 đến 13 tháng Giêng và được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể vào năm 2023.

Cù lao Phố nằm ở phía Đông Nam của phường Trấn Biên, được bao bọc bởi 2 nhánh sông Đồng Nai. Vùng đất có diện tích khoảng 700 ha này được ví là “hòn ngọc xanh” giữa dòng Đồng Nai.

Phạm Tùng

Báo Đồng Nai online - 10/05/2026

Bản sắc S’tiêng ở điểm đến cộng đồng Bom Bo

Xã Bom Bo (Đồng Nai) xác định định hướng chiến lược là triển khai chương trình đột phá về văn hóa và du lịch với đề án “Phát triển du lịch địa phương gắn với khai thác tiềm năng nông nghiệp và bảo tồn văn hóa dân tộc S’tiêng, giai đoạn 2025–2030”. Chiến lược mang thông điệp “Bom Bo - Bản sắc S'tiêng, điểm đến cộng đồng”.

Khu bảo tồn văn hóa dân tộc S’tiêng Sóc Bom Bo là nơi lưu giữ, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá tiêu biểu của Người S’tiêng. Ảnh: K GỬIH-TTXVN

Chùa Phi Lai ở Biên Hòa

Ở Việt Nam có tới mấy ngôi chùa mang tên Phi Lai. Chỉ riêng ở An Giang có đến 2 ngôi: chùa Phi Lai ở Tịnh Biên và chùa Phi Lai ở Tri Tôn. Ở Phú Yên (nay là Đắk Lắk) có chùa Phi Lai ở huyện Tây Hòa. Ở Nam Định có chùa Phi Lai ở huyện Ý Yên. Còn ở Hà Nam có Địa Tạng Phi Lai tự ở huyện Thanh Liêm...

Nghe tên Phi Lai ta lại liên tưởng đến cụm từ Phi lai phi khứ, đúng như lời giải thích về tên Địa Tạng Phi Lai tự: Địa Tạng Phi Lai, nghĩa là Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát luôn luôn đến nơi này, cũng có thể không bao giờ đến nơi này. Mà nơi nào Đức Địa Tạng không quay lại nghĩa là nơi đó hóa Phật.

Biên Hòa cũng có chùa Phi Lai. Xuất xứ của tên Phi Lai này gắn chặt với vị hòa thượng đã sáng lập ngôi chùa và quê huơng Phú Yên của ông.

Chùa Phi Lai, sáng mủng 3 Tết Bính Ngọ

Đậm sắc văn hóa Xtiêng trong nghi lễ cầu phúc, cầu an đầu xuân

Theo quan niệm của người Xtiêng, vạn vật đều có linh hồn, từ cây rừng, dòng suối đến đất trời, nhà cửa. Tín ngưỡng đa thần từ xa xưa đã hình thành quan niệm thờ cúng phong phú như: Cúng thần lúa, thần trời, thần đất, thần rừng… và trở thành nền tảng cho các lễ hội dân gian, trong đó tiêu biểu là lễ cầu phúc, cầu an đầu xuân.

Hằng năm, lễ hội thường được tổ chức vào khoảng tháng 2–3 dương lịch, trước hoặc ngay sau Tết Nguyên đán, do già làng cùng những người có uy tín trong sóc bàn bạc, thống nhất. Tùy điều kiện từng nơi, lễ vật được chuẩn bị chu đáo với rượu cần, đầu heo, cơm lam, thịt nướng, xôi lá, cá lóc, cùng nhiều sản vật đặc trưng. Đặc biệt, trên cây nêu, biểu tượng trung tâm của lễ hội, treo quả bầu khô, gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, nhẹ nhàng cho mỗi gia đình. 

Người Xtiêng chuẩn bị lễ vật dâng cúng trong nghi lễ cầu phúc, cầu an đầu xuân, với các sản vật truyền thống được bày biện trang trọng.

Về Phú Hòa, check-in Đá chữ thập giữa cánh đồng lúa cực đẹp

Nổi bật giữa cánh đồng lúa bát ngát của vùng quê Phú Hòa (xã Phú Hòa, tỉnh Đồng Nai), Đá chữ thập hiện lên như một nét chấm phá đặc biệt giữa không gian đồng nội mênh mông bởi hình dáng độc đáo, tạo nên khung cảnh vừa lạ mắt vừa yên bình. Thời gian gần đây, nơi này trở thành điểm check-in được nhiều du khách và bạn trẻ tìm đến khi khám phá Đồng Nai.

Đá chữ thập nổi bật giữa cánh đồng bát ngát. Ảnh: Minh Tài

Món ngon từ điều

Đồng Nai là “thủ phủ” trồng điều của cả nước với tổng diện tích trên 176 ngàn hécta, chủ yếu tập trung ở phía Bắc của tỉnh. Từ lâu, hạt điều không chỉ là mặt hàng nông sản xuất khẩu mà còn có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon mang hương vị đặc trưng.

Hạt và quả điều trở thành nguyên liệu chính cho nhiều món ngon được sử dụng trong các bếp ăn, chế biến món ăn hằng ngày cũng như những sản phẩm đặc sản làm quà, trong đó một số món ngon được nhiều người biết đến như: hạt điều rang muối, kẹo hạt điều, điều sấy tẩm gia vị, xôi hạt điều, canh chua quả điều, lá nhíp xào hạt điều, thịt kho quả điều…

Đẹp ngỡ ngàng với hoa kèn hồng trên đường Cách Mạng Tháng Tám, phường Trấn Biên

Những ngày này, một đoạn đường Cách Mạng Tháng Tám thuộc phường Trấn Biên (ngay vòng xoay Quảng trường Sông Phố và trụ sở UBND tỉnh) như khoác lên mình dải lụa hồng, khi những hàng cây kèn hồng đồng loạt trổ hoa, dệt nên một khoảng trời rực rỡ.

Đường Cách mạng Tháng Tám trước Trường tiểu học Nguyễn Du, phường Trấn Biên nên thơ với những hàng cây kèn hồng rực rỡ. Ảnh: Công Nghĩa

Trong cái nắng nhẹ nhàng của những ngày đầu xuân phương Nam, sắc hồng mỏng manh của từng chùm hoa kèn hồng rung khẽ trước gió, khiến lòng người bỗng chốc lắng lại. Ai đi ngang qua đoạn đường này cũng chẳng nỡ bước nhanh, chỉ muốn dừng chân để ngắm nhìn cảnh sắc lãng mạn mỗi năm chỉ có một mùa.

Hơn 800 người diễu hành trẩy hội chùa Ông ở Đồng Nai

Hơn 800 người hóa trang thành thần tiên, nhân vật lịch sử, múa lân sư rồng, mặc trang phục truyền thống... diễu hành qua các tuyến phố trung tâm tỉnh Đồng Nai.

Ngày 26/2 (mùng 10 tháng Giêng), người dân Đồng Nai, TPHCM cùng nhiều khách du lịch tham gia diễu hành lễ nghinh thần độc đáo trên đường phố phường Trấn Biên (Đồng Nai) trong chương trình Lễ hội chùa Ông 2026.

Lễ Nghinh thần diễu hành trên nhiều tuyến đường phố phường Trấn Biên (Đồng Nai) gồm nhiều diễn viên biểu diễn văn nghệ, hóa trang các vị thần, nhân vật lịch sử trên các đường phố với độ dài khoảng 2,2 km.

Đoàn diễu hành đi trên đường Cách Mạng Tháng Tám (phường Trấn Biên, Đồng Nai).

Chùa Tân Quang, Xuân Bính Ngọ

Chùa Gò Sỏi vốn là một ngôi chùa cổ. Cách đây khoảng 200 năm tại khu đất gò sỏi thuộc ấp Cầu Hang xã Hóa An, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, nhân dân trong làng xây dựng nên một ngôi chùa. Thế nên Chùa thường được gọi là Chùa Làng hay Chùa Gò Sỏi.

Thập niên 1970, 1980 nơi chùa tọa lạc gần điểm khai thác đá nên thường bị rung chuyển, sập ngói. Do vậy, năm 1984 dân làng đã làm lễ dời chùa Gò Sỏi về ấp An Hòa, cũng thuộc xã Hóa An và lấy tên là chùa Tân Quang.

Theo thời gian, chùa xuống cấp dần. Tháng 01/2010, ngôi bảo điện chùa Tân Quang được xây dựng lại và chùa được đại trùng tu cho đến ngày hôm nay.

Chùa Tân Quang sau đại trùng tu. Ảnh: Phạm Hoài Nhân, năm 2018

Vùng đất Hóa An xưa và nay

Phường Hóa An (TP. Biên Hòa) xưa thuộc làng Tân An và thôn Tân Hóa. Năm 1899, thôn Tân Hóa và làng Tân An sáp nhập thành làng Hóa An (Tổng Chánh Mỹ Thượng, H.Phước Chánh, phủ Phước Long, tỉnh Biên Hòa). Vào thời vua Tự Đức (1847-1883), làng Hóa An vỏn vẹn chưa tới 20 nhà.

Một góc nơi khuôn viên chùa Hiển Lâm (Hóc Ông Che). Ảnh: Đ.PHÚ

Với vùng đất được hình thành từ khá lâu đời, cư dân P. Hóa An góp phần làm đa dạng, phong phú về phong tục tập quán, văn hóa, con người của xứ Biên Hòa - Đồng Nai xưa và nay.

Giữ hương men rượu cần

Trong bức tranh đa sắc màu của các dân tộc anh em trên dải đất hình chữ S, rượu cần hiện lên như một biểu tượng văn hóa đặc trưng của các dân tộc thiểu số miền núi. Tại vùng đất Đông Nam Bộ, nơi hội tụ của những cư dân địa phương lâu đời và những cộng đồng di cư theo dòng lịch sử, rượu cần không chỉ là thức uống mà còn là nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, cầu nối giao thoa văn hóa các dân tộc.

Từ xã Lộc Quang đến vùng lõi Bù Gia Mập và cả huyền thoại sóc Bom Bo, hương men rượu cần đang kể những câu chuyện khác nhau về sức sống mãnh liệt của bản sắc.

Xóm Lò Heo

Không phải ngẫu nhiên khi nhà nghiên cứu Lương Văn Lựu (1916-1992) - tác giả bộ địa chí Biên Hòa sử lược toàn biên trong chương Tỉnh thành Biên Hòa vào đầu thế kỷ XX bên cạnh việc chỉ rõ những công trình xây dựng quan trọng và tiêu biểu như: tòa bố, tòa án, nhà thương, trường học, chợ Biên Hòa, thành cổ, sân vận động… đã đưa vào một cơ sở dịch vụ giết mổ gia súc, được gọi là… lò sát sinh.

Xóm Lò Heo trong bản đồ Biên Hòa năm 1968. Ảnh do nhà nghiên cứu Lê Ngọc Quốc cung cấp.

Theo đó, “Lò sát sinh: Mới lập ở đầu đường Lý Thường Kiệt, sau dời đến “Thủy phi thuyền” (nay là trung tâm Phụng Hoàng). Kế, lại được thiên di lên đầu đường Trần Thượng Xuyên (còn lưu lại tục danh là Xóm Lò Heo"… “Lò Heo: Xóm Hoa - Việt tại góc đường Trần Thượng Xuyên - Thành Thái” (nay là khu phố Thành Thái, phường Trấn Biên). Vậy là nguồn gốc của Xóm Lò Heo đã rõ, chỉ tiếc là cụ Lương Văn Lựu không ghi cụ thể thời gian ra đời của khu dân cư khá đặc biệt này.

Song mai Tân Phú

Những năm qua, vào mỗi dịp Tết Nguyên đán, có 4 cây mai tại tỉnh Đồng Nai trở thành những “ngôi sao sáng” trên mạng xã hội. 2 trong số 4 “nhân vật thương hiệu” này là cặp song mai cây anh - cây em tại xã Phú Xuân cũ, nay là xã Tân Phú (2 cây mai vàng còn lại ở xã Xuân Lộc và xã Phú Lợi).

Cây mai cổ thụ có tuổi đời khoảng 70 năm ở xã Tân Phú nở rộ vàng rực trong dịp Tết những năm trước.

Ngoài kích thước thuộc dạng “hiếm có khó tìm”, việc gia chủ luôn rộng cửa để mọi người đến tham quan, chụp ảnh là điều tạo nên sức hút của cặp “song mai” này.