Hiển thị các bài đăng có nhãn Báo Đà Nẵng. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Báo Đà Nẵng. Hiển thị tất cả bài đăng

18 thg 1, 2026

Đồ án sân bay Đà Nẵng năm 1974

Các kiến trúc sư, nhà nghiên cứu lịch sử và các nhà lãnh đạo, quản lý của thành phố đều thống nhất nhận định rằng, Đà Nẵng có tính chất là một đô thị sân bay.

Sân bay Đà Nẵng chính thức khánh thành ngày 2/5/1929. Thư viện Quốc gia Pháp.

Xét trong tiến trình lịch sử thành phố, tính chất đô thị sân bay dần hình thành, bắt đầu từ những năm 1940 khi quân Nhật đóng quân, ưu tiên mở rộng sân bay Đà Nẵng và tiếp nối đến thời kỳ quân đội Mỹ chiếm đóng đến năm 1975.

Trong đó một câu chuyện chưa được nhắc đến là việc kiến trúc sư Nguyễn Văn Hoa với đồ án kiến trúc nhà ga sân bay Đà Nẵng năm 1974 - một mốc thời gian mà khi đọc lên chúng ta liền nghĩ đến sự “bất thành” của nó.

17 thg 1, 2026

Cụ Phạm Phú Thứ với thương vụ bí mật mua súng

Trong hành trình Đông - Tây của mình, Phạm Phú Thứ là một trong số rất ít đại thần triều Nguyễn sớm đối diện trực tiếp với một thực tế gây chấn động tư duy, khi cụ nhận thấy rằng sức mạnh quân sự của phương Tây không chỉ nằm ở tàu chiến hay đại bác, mà còn ở việc vũ khí cá nhân là thứ tối ưu của người lính. Trong khi quân đội triều đình nhà Nguyễn chỉ có súng điểu thương vô cùng lạc hậu và rất thiếu thốn.

Phái đoàn Phạm Phú Thứ và Ngụy Khắc Đản đi Tây. Ảnh: Tư liệu

Nỗi ưu tư đó của một đại thần theo ông đến cuối đời và đó cũng là lý do vua Tự Đức giao cho ông bí mật đi mua súng của phương Tây trang bị cho quân đội triều đình, điều mà cho đến nay chưa thấy chính sử triều Nguyễn đề cập đến.

Làng nghề đá xứ Quảng

Gần bốn thế kỷ trôi qua, từ những người thợ làng Quán Khái thuở đầu đến các nghệ nhân Non Nước hôm nay, một làng nghề đá truyền thống của xứ Quảng đã được gây dựng và gìn giữ.

Khai thác đá ở Ngũ Hành Sơn dưới thời Pháp. Ảnh tư liệu

Mỗi nhát đục, nét chạm không chỉ tạo nên tác phẩm tinh xảo mà còn khắc sâu trong đó hồn quê, bản sắc văn hóa và sức sống bền bỉ của dân tộc.

Xóm Đồng Bồ Mưng - căn cứ của lòng dân

Giữa vùng đất Điện Thắng xưa, có một xóm nhỏ bên dòng sông Tứ Câu: xóm Đồng Bồ Mưng - một địa danh bình dị mà thiêng liêng, đã trở thành căn cứ của lòng dân, nơi nuôi giấu, che chở cán bộ cách mạng suốt những năm tháng kháng chiến chống Mỹ.

Cây cổ thụ đánh dấu địa điểm hầm bí mật năm xưa tại xóm Đồng Bồ Mưng. Ảnh: H.S

Xóm Đồng Bồ Mưng nằm phía đông làng, bắc giáp sông Tứ Câu, đông giáp Điện Ngọc, nam giáp làng Viêm Tây - nay là khối phố Bồ Mưng 2, phường Điện Bàn Bắc, Đà Nẵng.

1 thg 1, 2026

Cây đa làng Phong Hồ

Với người dân làng Phong Hồ (nay thuộc khối phố 2A, phường Điện Bàn Đông) cây đa đầu làng là biểu tượng hồn quê sâu nặng gắn bó cùng bao kỷ niệm buồn vui của người làng từ thời thơ ấu cho đến lúc trưởng thành.

Cây đa làng Phong Hồ - biểu tượng hồn quê sâu nặng. ẢNH: SONG THANH

Trương Bá Huy - Khí tiết giữa phong ba

Từ phong trào kháng thuế năm 1908 đến khởi nghĩa Duy tân 1916, cuộc đời Trương Bá Huy là bản hùng ca về lòng yêu nước và khí tiết của người Quảng. Ông sống trọn một đời vì dân, vì nước, và ra đi nơi ngục tù, để lại tấm gương trung liệt sáng mãi với thời gian.

Những người tham gia phong trào kháng thuế bị bắt năm 1908. Ảnh tư liệu

17 thg 12, 2025

Đây miền Ô Gia

Nhận lời mời của bạn tâm giao, tôi chạy xe máy hơn 50 cây số về xã Đại Cường, Đại Lộc (cũ). Xe qua cầu An Bình êm ru. Tôi ngồi đằng sau xe, hỏi bạn: “Chừ đi đâu?”. Bạn quay lại cười phấn khích trong gió: “Về Ô Gia…”.

Tam quan Lăng mộ Hà Quốc Công nơi xứ đất Cây Gạo, nay thuộc xã Vu Gia. Ảnh: N.H

Một chí sĩ Duy Tân xứ Quảng

Những năm đầu thế kỷ 20, thực dân Pháp cơ bản đã đặt được nền đô hộ ở nước ta, nhiều phong trào yêu nước liên tục diễn ra. Từ một nhà Nho ở vùng quê nghèo xứ Quảng, cụ Lương Đình Thực đã nhanh chóng trở thành nhân tố quan trọng trong cuộc khởi nghĩa Duy Tân năm 1916.

Dâng hương tưởng niệm tại Bia Tri ân các bậc sĩ phu yêu nước. Ảnh: Tâm Đan

1 thg 12, 2025

Di tích tín ngưỡng ở Cù Lao Chàm

Cù Lao Chàm - xã Tân Hiệp như một viên ngọc xanh được thiên nhiên và thời gian gìn giữ. Đây là một quần đảo trải dài theo hình cánh cung gồm 8 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó hòn Lao có diện tích lớn nhất và là nơi còn nhiều di tích tín ngưỡng.

Miếu Hiệp Hòa, Bãi Làng với phần đuôi mỗi vồng ngói âm dương được gắn vỏ điệp xà cừ. Ảnh: T.T.H.P

Cù Lao Chàm được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Với sự quan tâm bảo tồn, phát triển, Cù Lao Chàm vẫn còn bảo lưu được nhiều giá trị văn hóa bản địa, trong đó có văn hóa kiến trúc. Bất luận là kiến trúc dân dụng hay tín ngưỡng thì các di tích ở đây vẫn phản ánh hơi thở của văn hóa biển đảo.

30 thg 11, 2025

Văn chỉ Minh Hương - di tích Nho học ở Hội An

Văn thánh miếu Minh Hương, còn có tên gọi khác là Văn chỉ Minh Hương được xây dựng vào khoảng giữa thế kỷ 18, hiện tọa lạc tại số 20 đường Phan Châu Trinh, phường Hội An, thành phố Đà Nẵng.

Bình phong di tích Văn chỉ Minh Hương. Ảnh: T.P

Đây là thiết chế văn hóa tín ngưỡng do cộng đồng làng Minh Hương ở Hội An xây dựng để thờ Khổng Tử cùng Tứ phối, các vị tiên triết, tiên hiền, tiên nho và những vị có học, đỗ đạt cao trong làng Minh Hương vào nửa cuối thế kỷ 19.

Nghề nung vôi xưa ở Hội An

Có một thời, khói lửa nung vôi đã để lại dấu ấn sâu đậm trong ký ức của bao thế hệ người dân phố Hội. Đến nay nghề nung vôi truyền thống bị mai một, nhưng dư âm của nó vẫn còn hiển hiện trong nếp sống, trên mảng tường vôi vàng úa của những công trình kiến trúc.

Lò nung vôi ở Thanh Hà khoảng năm 1940. Ảnh: Jean-Yves Claeys

Cầu Sông Hàn: Lịch sử và biểu tượng

Việc khởi công xây dựng cầu Sông Hàn ngày 2/9/1998 là một trong những quyết định đột phá, mang tính biểu tượng, mở màn cho sự phát triển mạnh mẽ của Đà Nẵng sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương (1997).

Cầu Sông Hàn quay mỗi đêm là một nét văn hóa, một dấu ấn đặc trưng của thành phố. Ảnh: NGUYỄN TRÌNH

Công trình không chỉ giải quyết bài toán giao thông chiến lược, nối liền trục đường Lê Duẩn (bờ Tây) và Phạm Văn Đồng (bờ Đông), mà còn góp phần mở rộng không gian đô thị, làm thành phố “sáng hẳn lên”.

8 thg 11, 2025

Món hết cơm ngày mưa dầm

Cuối thu, đất trời miền Trung trắng xóa những cơn mưa; mưa thối đất, nước chảy không kịp rút và rồi lũ lụt tràn về, ngập đầy đường quê ngõ phố. Những ngày mưa dầm dề ấy vẳng trong tôi nỗi nhớ về bữa cơm rau mắm ngày còn quây quần bên cha mẹ cùng anh chị em.

Mắm dưa - món hết cơm ngày mưa dầm.

Lo đủ đầy cho cả bảy đứa con đang tuổi ăn tuổi lớn, lại được cho học hành tử tế, cha mẹ tôi phải vất vả và giỏi xoay xở đến nhường nào. Mẹ tôi bên cạnh việc phụ với cha lo đủ cơm áo cho đàn con, người phải mở thêm tại nhà quầy tạp hóa nho nhỏ để có thêm đồng ra đồng vào.

Nghề làm thúng chai ở Làng Phú Mỹ

Nghề làm thúng chai ở làng Phú Mỹ, xã An Dân, tỉnh Phú Yên (nay là xã Tuy An Bắc, tỉnh Đắk Lắk) có truyền thống lâu đời. Nơi đây sản xuất ra những chiếc thúng để ngư dân đi biển đánh bắt hải sản.

Quét dầu rái - một công đoạn trong quá trình sản xuất thuyền thúng truyền thống. Ảnh: PHẠM HƯNG

7 thg 11, 2025

Ngọt ngây bắp luộc ở núi

Ngang qua miền cao nguyên lộng gió, có một đoạn đường mà chúng tôi tự đặt tên là “đường bắp luộc”. Đoạn đường thuộc quốc lộ 26, xuất phát từ tỉnh Đăk Lăk, thông thương với các tỉnh duyên hải lân cận.

Cung đường “bắp luộc” thuộc quốc lộ 26, xuất phát từ tỉnh Đăk Lăk, đường lên núi xuống biển, thông thương với các tỉnh duyên hải lân cận. Ảnh: L.D.B

Vị quê bánh ú đèo Liêu

Giữa những triền đồi thấp thoáng sương sớm của xã Thạnh Bình (thành phố Đà Nẵng), có một con đèo nhỏ mang tên đèo Liêu.

Thơm ngon bánh ú đèo Liêu. ẢNH: MẾN NGUYỄN

Không chỉ là điểm dừng chân của những người qua lại, nơi đây nức tiếng gần xa với thương hiệu bánh ú đèo Liêu dân dã, đậm đà gắn với bà Đoàn Thị Ngọ, người giữ nghề suốt 35 năm qua.

7 thg 10, 2025

Vẻ đẹp thơ mộng cù lao Bắc Phước

Nằm lọt thỏm giữa sông Hiếu và sông Thạch Hãn trước khi đổ ra biển Cửa Việt, cù lao Bắc Phước, Quảng Trị đẹp như một bức tranh. Nơi đây kết hợp giữa những cánh rừng bần chua như “bức tường xanh” chắn sóng và tô điểm thêm vẻ đẹp tự nhiên, góp phần cho sự trù phú thu hút nguồn thủy hải sản.

Người dân xứ cù lao đôn hậu, sống hiền hòa bên mẹ thiên nhiên. Từ nét đẹp nên thơ của cảnh quan đến đời sống văn hóa phong phú, sự kế thừa và sống hài hòa với thiên nhiên làm cho cù lao Bắc Phước trở nên bền vững và giàu tiềm năng phát triển kinh tế với nhiều yếu tố thuận lợi.

Toàn cảnh vẻ đẹp thơ mộng của cù lao Bắc Phước.

19 thg 8, 2025

Thượng thư Bộ Binh Nguyễn Văn Điển

Nguyễn Văn Điển nổi tiếng là vị quan thanh liêm, cương trực, là tấm gương tiêu biểu về nhân cách đạo đức và tư tưởng thân dân. Ông đã góp phần vào công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước dưới thời Nguyễn.

Nhà bia và tam tỉnh ông Nguyễn Văn Điển. Ảnh Hoài An

29 thg 7, 2025

Bánh canh tôm tít Công Triều: “Gương mặt thân quen” của tín đồ ẩm thực Đà thành

Giữa một thành phố du lịch với vô số món ngon, Bánh canh tôm tít Công Triều vẫn là cái tên được người dân Đà Nẵng truyền tai nhau bởi chất lượng ổn định, không gian gần gũi và giá thành hợp lý. Mỗi tô bánh canh ở đây không chỉ là món ăn – mà là “bản giao hưởng” của hương vị biển cả.

Quán quen của dân văn phòng và khách du lịch

Tọa lạc tại số 97 Nguyễn Chí Thanh, một trong những trục đường trung tâm quận Hải Châu - Đà Nẵng, quán Bánh canh Công Triều là điểm đến quen thuộc của dân văn phòng làm việc quanh khu vực, cũng như các đoàn khách du lịch muốn trải nghiệm ẩm thực địa phương một cách nhanh gọn, hợp túi tiền.

"Ăn để nhớ" ở Karichampa

Nép mình nơi hẻm nhỏ sau Chùa Cầu Hội An, Karichampa đang dần gây thương nhớ với du khách mong muốn trải nghiệm phong vị ẩm thực của người Chăm.

Kiều Maily và tô Mỳ Hội An ở Karichampa. Ảnh: HÀ SẤU

“Ăn để nhớ”

Giữa một con hẻm yên tĩnh sau Chùa Cầu, Karichampa (đường Nguyễn Thị Minh Khai, Hội An) hiện ra mộc mạc cùng cung cách độc đáo của không gian văn hóa ẩm thực Champa.

Đón khách bằng nụ cười rạng rỡ, Kiều Maily hóm hỉnh rằng khi đã đến đây, mọi người hãy tạm gác lại những gì từng biết về cà ri, về cao lầu, để lòng trống rỗng sẵn sàng cho những trải nghiệm mới, độc đáo từ phong vị Karichampa.

Karichampa nổi bật với ba món chính: kari Champa, mỳ Hội An, và salad khoai lang. Mỗi món ăn là một câu chuyện, một sự sáng tạo dựa trên nền tảng truyền thống. Kari theo phát âm Chăm là cà ri tiếng Việt, một trong những biểu tượng ẩm thực cung đình của người Chăm xưa.

Khác biệt với cà ri Ấn, Thái hay Việt, cà ri Chăm được Kiều Maily sưu tầm phục chế từ bếp gia đình cộng đồng Chăm An Giang với đầy đủ công thức trong sách “Độc đáo ẩm thực Chăm” mà chị là tác giả.

Cà ri Chăm có sắc vàng cam dịu, nhiều tầng hương vị sánh quyện từ lá cà ri, củ tỏi củ hành và từ hàng chục gia vị thảo mộc khác. Khách có thể lựa chọn bò hoặc dê, được dùng kèm với cơm nén và khoai lang. Tất cả được bày biện tinh tế trong thố đất nung hâm nóng có nắp, trên những đĩa sứ với men hoa văn Chăm. Những vật dụng này được đặt làm từng loại từ một nghệ nhân gốm Thanh Hà.

Trong khi đó, món mỳ Hội An đọc trên menu lại gợi lên chút tò mò cho mọi người. Điểm khác biệt dễ nhận thấy nhất của món ăn là cao lầu được chế biến với thịt bò thay vì thịt heo. Lý do đặt tên món là Mỳ Hội An, theo lý giải của Kiều Maily, bởi sợi cao lầu là sợi mỳ truyền thống của Hội An, khác với sợi mỳ Quảng. Việc lần đầu tiên ra mắt món mỳ Hội An như góp thêm làn gió mới cho cao lầu đang có vẻ mang nặng dấu thời gian. Một sáng tạo mang đến sự phong phú cho ẩm thực Hội An, không xa lạ mà thoát ra từ truyền thống lâu đời tiếp biến văn hóa của Hội An.

“Ở Karichampa không sử dụng gia vị công nghiệp mà tận dụng nguyên liệu mộc bản địa để các món ăn giữ được hương vị tự nhiên và lành. Ít món, với nguyên vật liệu tươi chọn lựa từ Hội An và Phan Rang”, Kiều Maily bộc bạch.

Điểm nhấn về văn hóa Chăm

Sinh ra trong một gia đình Chăm tại Ninh Thuận, Kiều Maily lớn lên giữa những làn điệu dân ca của mẹ, những điệu múa của các bà trong lễ nghi tôn giáo, mùi vị không quên của Tapei nung (bánh tét), Tapei dalik (bánh ít), mắm nêm mắm cái.

Du khách trải nghiệm ẩm thực ở Karichampa. Ảnh: TẤN CHÂU

Chọn sống lâu dài ở Hội An - một vùng đất quảng giao văn hóa là cơ duyên kích thích Kiều Maily tìm lại những tinh túy trong ẩm thực nguồn cội. Chị là người duy nhất ở Việt Nam có danh hiệu “Nghệ nhân văn hóa ẩm thực Chăm” từ Hiệp hội Làng nghề Việt Nam. Karichampa là kết quả của hành trình đi tìm và phục dựng những công thức ẩm thực Chăm cũ xưa và cải tiến món Chăm đặc trưng theo những tiêu chí, kỹ thuật hiện đại lẫn sự bài trí tinh tế hơn để phù hợp với thực khách ngày nay.

Không chỉ muốn bán món ăn, Kiều Maily muốn truyền tải những câu chuyện đẹp đẽ gắn liền với nguồn cội của mình. Mỗi đĩa cà ri hay từng loại bánh đều là một lát cắt văn hóa, là ký ức được nêm nếm bằng cả tình yêu quê xứ.

“Karichampa mong muốn thực khách đến đây không chỉ thỏa mãn vị giác, mà còn phần nào đó lạc vào hành trình của ký ức, của bản sắc về một nền văn hóa rực rỡ xưa cũ mà bóng dáng như vẫn ẩn hiện quanh đây”, Kiều Maily tâm sự.

Giờ đây, những du khách yêu văn hóa Chăm đến xứ Quảng sẽ không chỉ chiêm ngưỡng hiện vật ở Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng hay các di tích rêu phong ở xứ Quảng. Karichampa khiến người ta cảm nhận sâu sắc hơn nền văn hóa đặc sắc này.

Những món có trên menu chỉ là một phần của linh hồn ẩm thực Champa tại Hội An. Theo nhu cầu trải nghiệm thực khách, không gian Karichampa còn có nhiều menu món Chăm đặc trưng và đặc sắc. Là những món Chăm huyền thoại rilo pabe kho hala min (dê kho), ia munut pabe (nước lèo thit dê), ia habai tapung (canh rau bột bắp), liithei drau (cơm trộn), bánh căn bánh xèo… Những món này đều đã được mang đến trình diễn ở Nhật, Ý, Đức.

Một thuận lợi là ở đây còn có thực đơn phong phú các món chay dân tộc Chăm. Do đó Karichampa lựa chọn lý tưởng cho du khách ăn chay trường hoặc theo đạo Hồi - đây là điểm cộng để đón đầu thị trường khách Halal đang dần phát triển tại miền Trung.

HÀ SẤU - TẤN CHÂU