Quả bầu khô và ẩm thực Tây Nguyên

Nếu cây lúa rẫy là nguồn lương thực chủ lực của đồng bào miền núi, thì các loại bầu, bí, dưa, cà… lại là nguồn thực phẩm thiết yếu gắn bó với đời sống hằng ngày. Trong đó, quả bầu không chỉ được dùng làm món ăn mà còn mang nhiều công dụng trong sinh hoạt và đặc biệt giữ vị trí quan trọng trong văn hóa ẩm thực của hầu hết các dân tộc ở dãy Trường Sơn - Tây Nguyên.

Vỏ quả bầu khô gác bếp

Bún khô ngũ sắc - nét độc đáo của ẩm thực Cao Bằng

Nhiều màu sắc rực rỡ tạo nên nét độc đáo của sản phẩm bún khô Cao Bằng. Ảnh: Chu Hiệu-TTXVN

Từ những giống gạo cổ của người dân tộc thiểu số sinh sống tại Cao Bằng kết hợp với kinh nghiệm và áp dụng khoa học kĩ thuật, các cơ sở sản xuất bún trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đã sáng tạo ra bún khô ngũ sắc. Ngoài bún cẩm (màu tím), bún ngô (màu vàng), còn có các loại bún làm từ gạo lứt đỏ, lá chùm ngây màu xanh lá, hoa đậu biếc màu xanh trời, khoai lang tím…Bún ngũ sắc với cách làm dân giã, từ các nguyên liệu từ thiên nhiên, an toàn, tốt cho sức khỏe đang ngày càng được người dân yêu thích, sử dụng trong các món ăn hàng ngày. Một món ăn tuy đơn giản nhưng lại mang nhiều màu sắc như chính con người miền núi Cao Bằng.

Thưởng thức cá tầm nướng than hoa trên núi Tam Đảo

Tam Đảo là vùng đất lạnh, sương dày và những dòng nước sâu, đây là điều kiện tự nhiên tạo nên cá tầm có thớ thịt chắc, vị ngọt rõ và khả năng chịu nhiệt tốt khi chế biến. Trong cái lạnh ấy, bếp lửa không những dùng để sưởi ấm, để quây quần mà còn để làm chín những món ăn cần thời gian và chiều sâu hương vị. Cá tầm nướng than hoa ra đời từ chính tinh thần đó, khi cá được ướp đủ lâu, đặt lên bếp than hồng và để lửa, khói cùng gia vị thấm dần vào từng thớ thịt, tạo nên một món ăn mộc mạc nhưng đậm đà, tôn vinh trọn vẹn giá trị của nguyên liệu.

Cá tầm nướng than hoa, món ăn nên thưởng thức khi đến với Tam Đảo. Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam

Từ dòng nước lạnh nơi núi cao Tam Đảo, cá tầm được đưa về bếp than hoa, ướp chậm, nướng vừa, để lớp da xém lửa và thớ thịt giữ trọn vị ngọt. Mùi khói lan nhẹ, dậy lên hương cá, mở ra một cách thưởng thức mộc mạc nhưng đầy cuốn hút. Trước khi nướng, cá tầm được ướp trong nhiều giờ với các gia vị bản địa. Không phải để át vị cá, mà để đánh thức vị ngọt sẵn có trong thịt. Gia vị thấm chậm, đi sâu, khiến phần thịt trở nên mềm hơn nhưng không bở và đậm đà hơn. Khoảng thời gian chờ đợi ấy là bước chuẩn bị cần thiết, để khi cá đặt lên than, hương vị không bốc lên gấp gáp mà lan dần, đều và sâu.

Ẩm thực chay và hành trình bền vững cho sức khỏe và môi trường

Món mít non kho chay. Ảnh: Hoàng Liên Sơn - TTXVN

Trong những năm gần đây, xu hướng “ăn lành - sống xanh” đã ngày càng lan tỏa mạnh mẽ tại Việt Nam, trở thành một lối sống được nhiều người dân, đặc biệt là giới trẻ, lựa chọn. Trong đó, ẩm thực chay lành nổi bật như một lựa chọn không chỉ tốt cho sức khỏe cá nhân mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hướng tới sự phát triển bền vững cho hành tinh.

Truyền thống ăn chay tại Việt Nam đã tồn tại từ lâu, gắn liền với yếu tố tín ngưỡng, tâm linh, đặc biệt là trong các dịp lễ, Tết hay các ngày rằm, mùng một âm lịch. Nhiều người tìm đến ẩm thực chay để cải thiện sức khỏe, phòng ngừa bệnh tật. Các chuyên gia dinh dưỡng, như bác sĩ Mai Hằng, khẳng định chế độ ăn chay khoa học, giàu rau xanh, trái cây, chất xơ, vitamin và khoáng chất có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tiểu đường type 2, và một số loại ung thư.

Bên trong Bảo tàng Phở đầu tiên của Việt Nam

Bảo tàng Phở (Phở Museum) tại số 211 Nguyễn Thái Học, phường Bến Thành chính thức đi vào hoạt động.

Ngày 15.1, Bảo tàng Phở (Phở Museum) - Bảo tàng ẩm thực đầu tiên của Việt Nam chính thức khai trương. Đây là bảo tàng ẩm thực ngoài công lập do Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cấp phép hoạt động. Ông Trần Văn Bắc - Nhà sáng lập Bảo tàng Phở, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Điểm đến Du lịch Việt Nam - cho biết, bảo tàng được hình thành với mục tiêu tái hiện hành trình hơn 100 năm của phở Việt, từ những gánh hàng rong đến khi trở thành món ăn được yêu thích trên toàn cầu.

Mộc Steak & Pasta: "Trạm sạc" năng lượng ngọt ngào giữa lòng Hà Nội

Giữa nhịp sống hối hả của Hà Nội, đôi khi tất cả những gì chúng ta cần là một góc nhỏ yên bình, nơi tiếng xèo xèo của miếng bò trên đá nóng có thể thay thế cho tiếng còi xe ồn ã. Mộc Steak & Pasta là một điểm hẹn đầy cảm hứng cho những tâm hồn yêu ẩm thực Âu tinh tế.

Nằm tại số 36 ngõ 12 Núi Trúc (phường Giảng Võ), Mộc Steak & Pasta mang đến một không gian gần gũi đúng như cái tên của mình. Không quá xa hoa, cầu kỳ, quán đón khách bằng sự chân thành từ không gian ấm cúng, ánh đèn vàng dịu nhẹ cho đến cách bài trí bàn ghế gỗ mộc mạc. Đây là điểm đến lý tưởng cho những buổi tối hẹn hò lãng mạn, những bữa trưa nhanh gọn nhưng vẫn đủ chất cho dân văn phòng, hay đơn giản là nơi để các gia đình nhỏ tại khu vực phường Giảng Võ, Ngọc Hà (Ba Đình cũ) sum vầy mỗi dịp cuối tuần.

Bánh cuốn Cao Bằng

Đặt chân đến thành phố Cao Bằng (tỉnh Cao Bằng) dọc đường người ta có thể bắt gặp rất nhiều quán treo biển hiệu “bánh cuốn Cao Bằng” trông khá mộc mạc và giản dị. Đây vốn là món ăn dân dã của người dân nơi đây nhưng bánh cuốn lại trở thành đặc sản của mảnh đất Cao Bằng khiến du khách khi đặt chân đây đều muốn thưởng thức.

Được làm từ gạo, bánh cuốn Cao Bằng có hương vị dẻo, thơm giữ nguyên hương vị hạt gạo vùng cao. Để làm ra món này, gạo dẻo hoặc khô đều không tạo ra được bột bánh ưng ý. Gạo được ngâm và vo sạch rồi nghiền thành bột loãng để tráng bánh. Bột ngon là bột đáp ứng được độ sánh, dẻo. Bánh thường được tráng khi khách vào quán gọi, chủ quán mới bắt đầu nhanh tay tráng bột trên khuôn và cuốn bánh với vỏ bánh dày dặn, bên trong là ăm ắp nhân thịt trộn lẫn với mộc nhĩ.

Bánh cuốn là đặc sản của mảnh đất Cao Bằng.

Thương nhớ vị ốc đồng quê nhà

Khắp miền Tây, con ốc đồng là "linh hồn" của biết bao món ngon dân dã. Từ chái bếp đượm mùi khói đến những bàn ăn trong quán sinh thái, vị ốc giòn ngọt gói ghém trọn vẹn phong vị ẩm thực và ký ức bình dị của người dân quê.

Món ốc hấp sả dậy mùi thơm hấp dẫn.

Ốc hấp sả, ốc hấp tiêu, ốc nhồi thịt… hay cách sáng tạo lạ vị khi kết hợp các nguyên liệu khác đều gợi cảm giác thèm thuồng. Người ta còn liên tưởng ngay đến chén nước mắm gừng cay nồng, mùi sả thơm, mùi lá chanh đánh thức vị giác, mùi tiêu cay ấm…

Sầu đâu - đắng đầu môi, ngọt tình quê!

Mỗi khi những cơn gió chướng bắt đầu thổi mạnh, người dân quê tôi lại kháo nhau: Mùa sầu đâu đã về. Cái bông “nhà quê” ấy mộc mạc, đơn giản lắm nhưng mang theo vị đắng thanh tao, làm say lòng biết bao thực khách và là nỗi nhớ quay quắt của người con xa xứ.

Bông sầu đâu vị nhẫn vừa phải, giá bán cao hơn lá sầu đâu. Ảnh: PHƯƠNG LAN

Đặc sản Cà Mau tên 'mặn đắng mặn chát', làm từ nguyên liệu giá rẻ nhưng ngon

Đất mũi Cà Mau có một món đặc sản nổi tiếng được chế biến từ các loại cá, tôm đồng, rau mọc dại "trời cho" nhưng vẫn hấp dẫn cả hình thức lẫn hương vị, khiến thực khách nhớ mãi.

Khi tới Cà Mau, du khách thường được hướng dẫn viên hoặc bà con địa phương giới thiệu: "Đất rừng U Minh sản vật ngon lắm/ Nhất ong, nhì mắm chạm lưỡi nhớ nhau hoài".

Một món ăn nổi tiếng, chế biến ngon miệng từ đa dạng các sản vật U Minh, phải kể tới lẩu mắm. Dù món này phổ biến ở nhiều tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long nhưng hương vị lẩu mắm U Minh vẫn có đặc trưng riêng, thu hút du khách gần xa.

Cuối năm 2022, lẩu mắm U Minh (tỉnh Cà Mau) là một trong 11 đặc sản của Việt Nam được Tổ chức kỷ lục Châu Á xác lập giá trị ẩm thực của châu Á. Trước đó, lẩu mắm U Minh lọt top 100 món ăn đặc sản Việt Nam.

Lẩu mắm U Minh là đặc sản nổi tiếng. Ảnh: Page Cà Mau

Sản vật 'trời ban' ở miền Tây có tên gọi lạ, nấu cháo hay canh đều ngọt thơm

Không chỉ có vẻ ngoài bắt mắt, sản vật này còn được người dân miền Tây ưa chuộng nhờ hương vị ngọt thơm, chế biến được nhiều món ăn như nấu cháo, xào sả ớt, canh chua…

Chang chang là loại nhuyễn thể hai mảnh có vẻ ngoài khá giống với ngao, sò… nhưng kích thước nhỏ hơn. Vỏ của chúng không quá dày, bên trên có nhiều đường vân đủ màu sắc, trông rất đẹp mắt.

Ở Việt Nam, chang chang được phân bổ chủ yếu ở khu vực miền Tây (các tỉnh như Vĩnh Long, Đồng Tháp…).

Ngoài ra, chúng cũng xuất hiện nhiều tại các vùng biển như Rạng, Mũi Né, Phú Hài, Tiến Thành, Hòa Thắng... thuộc xã Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng (TP Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận cũ).

Tùy đặc trưng vùng biển ở mỗi địa phương mà chang chang lại có những màu sắc khác nhau như trắng, xám, xanh ngọc, vàng, nâu…

Chang chang chỉ có thể khai thác tự nhiên nên được ví như sản vật "trời ban" ở miền Tây. Chúng thường sống vùi dưới bãi cát gần bờ biển

Món ăn ở Bắc Ninh được mệnh danh 'spaghetti của Việt Nam', giá chỉ 20.000 đồng

Tại phường Bắc Giang (Bắc Ninh) có một món ăn dân dã, chế biến từ những nguyên liệu đơn giản như cua đồng, thịt băm, cà chua nhưng lại tạo ra hương vị thơm ngon đặc trưng.

Phường Bắc Giang, Bắc Ninh (khu vực trung tâm thành phố Bắc Giang cũ) là nơi tập trung nhiều quán ăn ngon, lâu đời và đông khách, như bánh cuốn, lẩu cháo, bún chả, bún cua, bánh mì, nem rán… Đặc biệt, nếu đi foodtour phường Bắc Giang, du khách không thể bỏ qua món ngon dân dã, chế biến từ những nguyên liệu đơn giản nhưng rất ngon miệng. Đó là mì màu.

Bí mật 20 năm phía sau ngôi chùa dưới chân núi khiến khách thập phương ấm lòng

Phía sau ngôi chùa yên tĩnh ở An Giang là gian bếp lúc nào cũng đỏ lửa, nơi những chiếc bánh xèo vàng rụm được đổ liên tục để đãi khách thập phương suốt hơn 20 năm.

Thiền viện Đông Lai tọa lạc dưới chân núi Cậu, cạnh tuyến đường huyết mạch đi qua xã Tịnh Biên (tỉnh An Giang). Công trình được xây dựng từ nhiều năm trước và trùng tu vào năm 1999, mang dáng vẻ uy nghi, tráng lệ.

Dù vậy, địa điểm này lại được người dân và du khách quen gọi với cái tên mộc mạc “chùa bánh xèo”. Tên gọi đặc biệt xuất phát từ việc suốt hơn 20 năm qua, nơi đây phục vụ bánh xèo miễn phí cho hàng nghìn lượt khách mỗi ngày.

Thiền viện Đông Lai mở cửa đón khách quanh năm

Sư Thích Chơn Pháp – trụ trì chùa cho biết, trước đây, vào mỗi ngày rằm hằng tháng, các Phật tử đến chùa lễ bái đều được nhà chùa tổ chức đổ bánh xèo chay mời dùng miễn phí. Về sau, hoạt động này được mở rộng thêm vào ngày 29 âm lịch, rồi đến thứ Bảy, Chủ nhật hằng tuần. Từ sau những năm 2000, hoạt động này được duy trì quanh năm để phục vụ bà con, Phật tử thập phương.

Theo trụ trì chùa, lượng người đến hành hương đông nhất là vào tháng 9, 10 và dịp tết Nguyên đán. Riêng trong những ngày Tết, nhà chùa có thể đổ và phát miễn phí khoảng 4.000 chiếc bánh xèo mỗi ngày. Kinh phí duy trì hoạt động đổ bánh xèo chay miễn phí hoàn toàn do các Phật tử và mạnh thường quân tự nguyện đóng góp.

Mỗi người đổ 10-12 chảo bánh xèo cùng lúc mới kịp phục vụ thực khách

Khu vực làm bánh nằm phía sau chùa. Gian bếp lúc nào cũng ám khói, chiếc quạt hút chạy liên tục. Chính giữa là 3 cụm bếp đất nung xếp hình bán nguyệt, mỗi cụm có từ 10-12 chảo luôn đỏ lửa.

Tay thoăn thoắt, di chuyển liên tục giữa các chảo, anh Ngô Tuấn Vũ (42 tuổi, ngụ xã Tịnh Biên) đều đặn cho ra những chiếc bánh nóng hổi, vàng rụm.

Vỏ bánh chỉ gồm bột gạo pha nước cốt dừa; nhân là củ sắn bào sợi, đậu xanh nguyên hạt và tàu hũ. Tất cả nguyên liệu đều được mua bằng tiền công đức của khách thập phương.

“Hôm nay ngày thường nên chỉ có tôi đứng bếp. Còn Chủ nhật, ngày Rằm hay dịp Tết, lễ hội vía Bà Chúa Xứ thì phải 3-4 người mới làm kịp. Tôi làm lâu rồi nên quen tay, chứ cũng chẳng đòi hỏi kỹ năng gì. Quan trọng nhất là canh đúng lửa, vì mỗi chiếc bánh chỉ mất khoảng 1 phút để hoàn thành”, anh Vũ chia sẻ.

Cao điểm dịp Tết mỗi ngày dùng gần 100 kg bột gạo đổ bánh

Anh cho biết đã gắn bó với gian bếp hơn 10 năm. Trước đây, anh làm thợ hồ rồi chạy xe ôm. Mỗi lần ghé chùa, thấy công việc ý nghĩa và mang tính công ích nên anh xin vào làm tình nguyện viên.

“Mỗi ngày tôi đến chùa từ 5h để nhóm lửa, có khách thì đổ bánh, càng đông càng vui. Ai mệt thì người khác vào thay. Bếp chỉ nghỉ khi hết khách, còn bột và nguyên liệu lúc nào cũng chuẩn bị sẵn”, anh cười nói.

Bánh xèo được ăn cùng nhiều loại rau rừng mọc trên núi Cấm, do người dân địa phương thu hoạch, đem đến chùa rửa sạch, bày ra để khách tự phục vụ.

Nóng bức, không có thù lao, nhiều người vẫn tình nguyện chuẩn bị đồ ăn ở chùa suốt bao năm

Không gian bếp chật hẹp, ám khói nhưng du khách vẫn vui vẻ chờ đợi, thích thú xem các đầu bếp “trình diễn” từng mẻ bánh.

Những chiếc bánh xèo là món quà tinh thần mà nhà chùa gửi tặng du khách, hoàn toàn miễn phí. Không chỉ tạo nên một nét văn hóa ẩm thực độc đáo, truyền thống này còn thể hiện sự nghĩa tình, gắn bó và tinh thần san sẻ đậm chất miền Tây.

Anh Nam (bìa trái) cùng bạn thưởng thức món bánh xèo vàng ươm, giòn rụm

Mang chiếc bánh nóng hổi ra bàn, anh Võ Thanh Nam (ngụ xã Phú Tân, tỉnh An Giang) cho biết, tuy chỉ là bánh chay nhưng hương vị vẫn rất trọn vẹn.

“Chúng tôi lấy vừa đủ để không bỏ phí. Vỏ bánh giòn, nhân thì mộc mạc, thanh đạm, vậy thôi mà ấm lòng lắm”, anh bày tỏ.

Trần Tuyên

Vietnamnet - 12/01/2026

Lẩu tông ngày Đông chí

Đông chí về, khi những ngày ngắn nhất trong năm bắt đầu, cũng là lúc miền núi phía Bắc tỉnh Thái Nguyên bước vào khoảng thời gian lạnh sâu. Trong cái rét se sắt ấy, ở nhiều bản làng vùng cao, có một việc đã thành nếp, được gìn giữ qua nhiều thế hệ, đó là nấu lẩu tông (rượu Đông chí).

Gia đình ông Nông Văn Hồ ủ rượu Đông chí. (Ảnh: Thái Sơn)

Thương nhớ vị chè đông sao suốt

Khi những cơn gió lạnh tràn về, mang theo cái lạnh cắt da thịt len lỏi qua từng sườn đồi, nhiệt độ có khi xuống dưới 10 độ C, trong lạnh giá của đất trời, người ta lại thèm một hơi ấm nồng nàn, một hương thơm thanh khiết. Và đó chính là lúc những người sành trà lại tìm về hương vị của chè đông sao suốt, một thứ “lộc trời” của đất chè.

Thu hoạch "lộc trời" được cây chè tích tụ suốt hơn 60 ngày chịu rét của mùa đông.

Cốm Hà Nội – Từ di sản ẩm thực đến tinh hoa quốc gia

Nếu Phở là linh hồn của ẩm thực đường phố Việt Nam, thì Cốm chính là hiện thân cho sự thanh tao và tinh tế của văn hóa ẩm thực Hà Nội. Cốm không chỉ là món ăn, mà là một cảm thức về mùa Thu, một di sản gắn liền với những làng nghề cổ kính như Mễ Trì (Phường Từ Liêm, Hà Nội).

Giá trị cốt lõi của Cốm Hà Nội nằm ở quy trình chế biến gần như hoàn hảo. Đây là một món quà độc quyền của mùa Thu, khi những hạt lúa nếp non còn đang mọng sữa được thu hoạch đúng thời điểm. Chỉ sự tinh tế và kinh nghiệm lâu năm mới giúp người nghệ nhân cốm biết được khoảnh khắc lúa đạt độ dẻo và thơm hoàn hảo nhất.

Đặc sản Tây Ninh - cầu nối du lịch và văn hóa vùng đất thánh

Nằm giữa vùng Đông Nam Bộ, Tây Ninh được mệnh danh là "vùng đất thánh", nơi vừa là trung tâm của đạo Cao Đài, vừa hội tụ những giá trị văn hóa, tín ngưỡng và ẩm thực độc đáo. 

Du khách tham quan, mua sắm các sản phẩm đặc sản Tây Ninh.

Không chỉ nổi tiếng với núi Bà Đen hùng vĩ, hồ Dầu Tiếng mênh mông hay những công trình tâm linh uy nghi, Tây Ninh còn chinh phục du khách bằng những món đặc sản dân dã, đậm đà hương vị địa phương. Đặc sản Tây Ninh vì thế không chỉ làm phong phú trải nghiệm du lịch mà còn trở thành "sợi dây" kết nối con người, văn hóa và hành trình khám phá vùng đất "linh thiêng" này.

Cháo hàu – hương vị của biển

Cháo hàu là món ăn quen thuộc, hấp dẫn, giàu dường chất và được ví như loại viagra tự nhiên mang hương vị biển cả của người Việt.

Hàu là loại hải sản đặc trưng và có nhiều ở các vùng biển Việt Nam. Hàu giàu dưỡng chất, dễ chế biến và có thể chế biến thành nhiều món ăn bổ dưỡng, hấp dẫn khác nhau như hàu nướng mỡ hành, hàu nướng bơ tỏi, hàu nướng phô mai, hàu chiên trứng, hàu sashimi, hàu hấp, canh hàu... và đặc biệt là cháo hàu, món ăn quen thuộc, giàu dinh dưỡng, thơm ngon, béo ngậy đầy hấp dẫn.

Cháo hàu là món ăn giàu dinh dưỡng, được ví như viagra tự nhiên mang hương vị biển cả của người Việt. Ảnh: Thanh Hòa/Báo ảnh Việt Nam

Rượu cần M’nông - men nồng nàn giữa đại ngàn

Khi hoàng hôn buông xuống sau những dãy núi rừng hùng vĩ, những vệt nắng cuối cùng màu mật ong óng ả thả xuống bon làng M’nông. Trong làn khói lam từ bếp nhà sàn, một hương thơm nồng nàn, ấm áp, ngọt dịu tỏa ra - hương của rượu cần, thứ men của núi rừng, tinh hoa của đất, nước và nhịp sống đại ngàn. Rượu cần M’nông không chỉ là một thức uống, nó như linh hồn của bản làng, một dòng chảy thầm lặng lưu giữ bao ký ức xưa.

Rượu cần M’nông trong lễ hội

Táo muối Hải Phòng

Tuy trồng trên đất muối nhưng đặc sản này lại có vị ngọt, mọng nước, ăn thanh mát và giòn, được nhiều thực khách trong và ngoài địa phương tìm mua.

Táo muối là đặc sản riêng có ở phường Nam Đồ Sơn, TP Hải Phòng (phường Bàng La, quận Đồ Sơn cũ), từng lọt Top 100 đặc sản quà tặng Việt Nam 2021-2022 do Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (Vietkings) và Tổ chức Top Việt Nam (VietTop) công bố.

Sở dĩ có tên gọi như vậy là bởi loại táo này được trồng trên nền đất vốn là những cánh đồng muối. Nhờ đó, táo ở đây có chất lượng và hương vị khác biệt so với nhiều nơi, nổi bật với vị ngọt dịu, ăn mọng nước và giòn, thanh mát.

Táo muối Bàng La (còn gọi là táo muối) từ lâu đã nổi tiếng về hương vị đậm đà do được trồng trên vùng đất chua mặn ở phường Bàng La, quận Đồ Sơn cũ. Ảnh: Trung tâm khuyến nông HP