Chuyện xưa tích cũ xứ Cà Mau: Độc đáo tiệc làng ở miếu Ông Bổn

Miếu Ông Bổn xưa có tên là Phước Lãnh Miếu (còn gọi là chùa Ông Bổn) do người Hoa tạo lập. Đây là hội quán của bang Phước Kiến, thờ Phước Đức Chánh Thần, vị thần chủ quản xã thôn bang hội, tương tự như Bổn Cảnh Thành Hoàng của người Việt.

Ngôi miếu xưa 170 năm

Miếu Ông Bổn tọa lạc trên đường Trương Phùng Xuân, P. Lý Văn Lâm, tỉnh Cà Mau. Cổng chính lợp mái ngói cong, trang trí hình rồng ở đỉnh. Phần trên của cổng có hàng chữ Hán màu vàng nổi bật trên nền đỏ: Phước Đức Miếu. Bên dưới là dòng chữ quốc ngữ ghi: Miếu Ông Bổn. Ở gian chánh điện, hai bên cột có câu đối viết bằng chữ Hán ca ngợi Phước Đức Chánh Thần ban sự may mắn bình an cho người dân.

Cổng miếu Ông Bổn. ẢNH: HOÀNG PHƯƠNG

Chuyện xưa tích cũ xứ Cà Mau: Truyền thuyết miếu Bà Thiên Hậu

Miếu Bà Thiên Hậu (còn gọi là chùa Bà Mã Châu) là cơ sở tín ngưỡng, đồng thời là Hội quán của các bang Triều Châu, Hải Nam và Quảng Đông (người Hoa) tọa lạc trên đường Lê Lợi, P.An Xuyên, Cà Mau.

Ngôi miếu qua 3 thế kỷ

Thiên Hậu cung, theo bức hoành viết bằng chữ Hán treo giữa cửa vào chánh điện, có lối kiến trúc tương tự kiến trúc phổ biến ở các ngôi chùa miếu người Hoa, theo mô hình "tứ hợp viện" được bố cục theo hình chữ nhật, lấy trục dọc làm trục đối xứng với quần thể gồm tiền điện, sân thiên tĩnh, hương đình, chánh điện và hai dãy nhà dọc hai bên gọi là đông lang và tây lang. Vật liệu trong gian chánh điện hầu hết làm bằng gỗ quý, chạm trổ tinh vi sắc sảo.

Theo lời của các vị trong Ban trị sự, ngôi miếu này ngày xưa gọi là miếu Bà Mã Châu. Miếu được xây dựng từ năm 1882, đầu tiên là một mái lá đơn sơ để thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu; đến năm 1903 được trùng tu, xây cất quy mô. Việc thờ tự được xác nhận ở cổng chùa qua câu đối viết bằng chữ Hán chiết tự hai chữ Thiên Hậu: Thiên ân vĩnh tích kiều cư lạc/ Hậu đức trường lưu miếu mạo tôn.

Cổng miếu Bà Thiên Hậu. ẢNH: HOÀNG PHƯƠNG

Chuyện xưa tích cũ xứ Cà Mau: Chuyện xưa ở Âm Dương thần miếu

Âm Dương thần miếu là một trong những di tích xưa, tương truyền có từ thời vua Gia Long mới lên ngôi. Tuy nhiên, hiện nay các hiện vật liên quan đến ngôi miếu không còn nên rất khó truy nguyên nguồn gốc.

Dấu tích ngôi miếu xưa

Ngôi miếu có diện tích khá khiêm tốn, tọa lạc trên đường Quang Trung, P.Tân Thành, Cà Mau, với nhiều tên gọi khác nhau, như: miếu Gia Long, miếu Quốc Công và Âm Dương thần. Bà Châu Kim Yến, người lo việc thắp hương, quét dọn, cho biết hồi xưa ngôi miếu nằm trong khuôn viên Trường tiểu học Quang Trung bên cạnh. Khi xây trường học, miếu được dời ra chỗ hiện nay.

Ở trước miếu có tấm biển đề Âm Dương thần. Bài vị trên bàn thờ chính cũng ghi Đại Nam Âm Dương Vị Tôn Thần. Hai bên cửa ra vào có câu đối viết bằng chữ quốc ngữ: "Một thuở thân đền non nước Việt/Ngàn thu danh rạng đất trời Nam". Bên trong có bàn thờ Tả ban, Hữu ban và bàn thờ Tiền hiền tương tự nghi thức thờ cúng ở các đình làng.

Miếu Âm Dương thần Cà Mau

Cây đa làng Phong Hồ

Với người dân làng Phong Hồ (nay thuộc khối phố 2A, phường Điện Bàn Đông) cây đa đầu làng là biểu tượng hồn quê sâu nặng gắn bó cùng bao kỷ niệm buồn vui của người làng từ thời thơ ấu cho đến lúc trưởng thành.

Cây đa làng Phong Hồ - biểu tượng hồn quê sâu nặng. ẢNH: SONG THANH

Miếu Chợ Cốc - Linh khí làng xưa

Miếu Chợ Cốc ở thôn Cao Lý, xã Gia Khánh, huyện Gia Lộc (tỉnh Hải Dương trước đây), nay là xã Gia Lộc, thành phố Hải Phòng.

Miếu Chợ Cốc, một trong số ít những ngôi miếu cổ còn giữ được nét kiến trúc độc đáo được công nhận di tích cấp quốc gia năm 1991.

Miếu Chợ Cốc ở thôn Cao Lý, xã Gia Khánh, huyện Gia Lộc (tỉnh Hải Dương trước đây), nay là xã Gia Lộc, thành phố Hải Phòng. Miếu là nơi người dân ba thôn Bình Đê, Cao Lý, Gia Bùi thờ chung Thành hoàng làng - Danh tướng Nguyễn Công Nguyên, người thôn Gia Bùi, có công giúp vua Lý đánh thắng giặc Tống ở thế kỷ 12. Di tích được xếp hạng quốc gia năm 1991, lưu giữ kiến trúc cổ độc đáo và là điểm tựa tinh thần của người dân xứ Đông nói chung, của người dân 3 thôn Bình Đê, Cao Lý, Gia Bùi nói riêng.

Di tích cấp tỉnh Miếu Bà Rá

Di tích cấp tỉnh Miếu Bà Rá

Di tích Miếu Bà Rá tọa lạc tại phường Sơn Giang, thị xã Phước Long, tỉnh Bình Phước.

Di tích Miếu Bà Rá được xây dựng từ năm 1943 tại địa điểm thực dân Pháp sát hại các chiến sỹ cách mạng khi bị giam cầm tại Nhà tù Bà Rá (địa điểm này thường được goi là gốc cây Cầy). Miếu Bà Rá là một trong những chứng tích ghi dấu cuộc sống cùng cực của những người mộ phu, những người tù nhân, những chiến sĩ cách mạng bị thực dân Pháp giam cầm tại nhà tù Bà Rá. Năm 1958, Miếu Bà Rá được di rời về nơi tọa lạc hiện nay (cách vị trí cũ 500 m).

Dinh Cô Long Hải: Nơi huyền thoại và đức tin hòa vào biển cả

Trên dải bờ biển phía Nam Việt Nam, có một ngôi đền cổ kính giữ một vị thế tuyệt đẹp: lưng tựa vào đồi Kỳ Vân, mặt hướng trọn ra Biển Đông lộng gió. Đó là Dinh Cô, một địa danh thuộc TP. Hồ Chí Minh (trước đây là tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu), nơi huyền thoại, lịch sử và đời sống tâm linh của ngư dân hòa quyện làm một. Đây không chỉ là một di tích, mà còn là trái tim tín ngưỡng của cả một vùng đất.

Bức ảnh tư liệu quý giá chụp lại khung cảnh Dinh Cô và bãi biển Long Hải vào năm 1965.

Ngay từ những bậc thang đầu tiên, du khách đã có thể cảm nhận được nét kiến trúc truyền thống đặc trưng. Những mái ngói âm dương cong vút, những chi tiết trang trí tinh xảo về rồng, phượng và hoa lá, cùng những hàng cột uy nghi tạo nên một không gian trang nghiêm nhưng cũng rất hài hòa với cảnh quan thiên nhiên xung quanh.

Tìm về đình, miếu để hiểu thêm về lịch sử Long An

Miếu Đại Trung - Biểu tượng của truyền thống võ học Kinh Bắc

Truyền thống thượng võ của quê hương Bắc Ninh được hun đúc, bồi đắp qua hàng nghìn năm gắn với những sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc. Trên vùng đất Kinh Bắc, tên tuổi các danh tướng, dòng họ võ quan kiệt xuất cùng những chiến công lẫy lừng và di tích lịch sử vẫn còn in đậm dấu ấn.

Trong hệ thống di tích thờ võ quan ở Bắc Ninh, miếu Đại Trung ở khu phố Dũng Quyết (còn gọi làng Guột, phường Quế Võ) được xem như một báu vật. Đây là nơi tôn vinh những bậc võ tướng danh thần thời Lê-Trịnh, đồng thời là trung tâm gìn giữ mạch nguồn truyền thống võ học Kinh Bắc.

Con cháu dòng họ Nguyễn Đức tìm hiểu truyền thống lịch sử của cha ông tại miếu Đại Trung.

Độc đáo pho tượng đứng lên ngồi xuống trong ngôi miếu cổ ở Hải Phòng

Giữa làng nghề tạc tượng trứ danh Bảo Hà, xã Vĩnh Hải (Hải Phòng), miếu Bảo Hà vẫn lưu giữ pho tượng Linh Lang Đại vương hơn 700 năm tuổi có thể đứng lên, ngồi xuống.

Pho tượng “biết cử động” có tuổi đời hơn 7 thế kỷ

Miếu Bảo Hà hay còn gọi là miếu Cả ở thôn Bảo Hà, xã Vĩnh Hải. Miếu có không gian yên tĩnh, đem lại cảm giác thư thái, yên bình cho người dân và du khách đến chiêm bái, thưởng ngoạn cảnh sắc. Ở trong miếu có đặt pho tượng Linh Lang Đại vương kỳ lạ mà bất kỳ ai cũng muốn một lần được tận mắt chiêm ngưỡng.

Miếu Bảo Hà hay còn gọi là miếu Cả ở thôn Bảo Hà, xã Vĩnh Hải có không gian yên tĩnh

Ít ai biết, TP.HCM có một 'góc cung đình Huế' gần 200 tuổi giữa phường Gia Định

Giữa TP.HCM, Lăng Ông Bà Chiểu ở phường Gia Định vẫn lưu giữ kiến trúc cung đình Huế, nơi an nghỉ gần 200 năm của danh tướng Lê Văn Duyệt.

Tọa lạc bên hông chợ Bà Chiểu, thuộc phường Gia Định (quận Bình Thạnh cũ), TP.HCM, Lăng Ông với tên gọi dân gian Thượng Công miếu không chỉ là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia từ năm 1989, mà còn là biểu tượng tâm linh đặc biệt của người dân Sài Gòn - Gia Định xưa và TP.HCM ngày nay.

Công trình được xây dựng năm 1848, là nơi an nghỉ của Tả quân Lê Văn Duyệt (1764 - 1832), vị Tổng trấn Gia Định thành và cũng là một trong những di tích cổ nhất còn tồn tại ở TP.HCM.

Công trình được xây dựng theo đồ án của kiến trúc sư Nguyễn Văn Tần, từng được xem là một trong những biểu tượng của Sài Gòn - Gia Định. Công trình này sánh cùng tháp Phước Duyên của chùa Thiên Mụ (biểu tượng của Huế) và chùa Một Cột (biểu tượng của Hà Nội).

Toàn cảnh Lăng Ông Bà Chiểu nhìn từ trên cao, nổi bật giữa khu dân cư phường Gia Định, với kiến trúc cung đình Huế hài hòa giữa lòng TP.HCM. ẢNH: NGỌC DƯƠNG

Miếu cổ gần 200 tuổi ở TP.HCM: Giai thoại người đánh cá vớt được pho tượng lạ

Ít ai biết rằng, ở TP.HCM có ngôi miếu cổ gắn với giai thoại người đàn ông đánh cá vớt được pho tượng lạ bên bến đò gần 2 thế kỷ trước.

Miếu cổ có kiến trúc Việt - Hoa độc đáo

Nép mình giữa khu dân cư đông đúc tại số 46 Trần Bá Giao (P.5, Q.Gò Vấp, TP.HCM), Miếu Sa Tân hiện ra như một khoảng lặng linh thiêng giữa nhịp sống đô thị hối hả. Vào một chiều đầu tháng 6.2025, chúng tôi tìm đến miếu cổ này để khám phá giai thoại độc đáo đã lưu truyền gần 200 năm.

Với diện tích khoảng 150 m², Miếu Sa Tân nằm ven sông Vàm Thuật - một nhánh của sông Sài Gòn mang dáng dấp của một đình làng Nam bộ truyền thống; kết hợp với lối trang trí đậm sắc văn hóa người Hoa. Mái ngói âm dương cổ kính phủ lên 3 gian 2 chái, được tô điểm bằng những hình tượng quen thuộc của mỹ thuật Á Đông.

Đôi rồng chầu mặt trời trên mái ngói âm dương, biểu tượng linh thiêng tại miếu cổ ở Q.Gò Vấp. ẢNH: UYỂN NHI

Ngôi miếu thờ bà bán hàng nước giúp Trần Hưng Đạo thắng giặc Nguyên Mông

Miếu Vua Bà thờ một người bán hàng nước, am hiểu thủy triều nên chỉ cho Trần Hưng Đạo để chiến thắng giặc Nguyên Mông tại trận thủy chiến trên sông Bạch Đằng.

Chuyện kể rằng, miếu Vua Bà ngự trên bến đò Rừng cổ làng Yên Hưng xưa. Vùng đất này thời Lê thuộc trấn An Bang, An Quảng. Đến thời Nguyễn đổ lại thành tỉnh Quảng Yên, nay là phường Yên Giang, TX Quảng Yên, Quảng Ninh.

Ngày trước, hai bên bờ sông cây cối mọc thành rừng, mặt nước mênh mông, lồng lộng sóng gió, từ xa nhìn lại giống như một hòn cù lao xanh biếc.

Nơi ấy, có hai vợ chồng già sống cùng cô con gái đã qua tuổi xuân thì trên chiếc thuyền câu nhỏ, sống bằng nghề chài lưới.

Dinh Đá Nổi giữa đồng

Nằm sâu giữa cánh đồng vùng trong thuộc xã Bình Phú (huyện Châu Phú), dinh Đá Nổi được biết đến là địa chỉ tín ngưỡng dân gian nổi tiếng. Thuở xưa, ở đây từng ghi dấu cha ông đến khai hoang mở cõi, lập làng, được con cháu đời sau ghi nhớ công ơn.

Dinh Đá Nổi nằm giữa đồng

Thăm các di tích thờ nhân vật thời Hùng Vương ở Hải Dương

Hòa chung dòng chảy của cả nước, Giỗ Tổ Hùng Vương 10/3 âm lịch đã trở thành ngày lễ trọng đại với mỗi người dân Hải Dương. Đây cũng là dịp nhiều di tích thờ các nhân vật thời Hùng Vương ở Hải Dương mở hội để nhân dân hướng về nguồn cội.

Hải Dương hiện còn khoảng 100 di tích đình, đền, chùa, miếu... thờ hoặc kết hợp thờ các nhân vật thời Hùng Vương. Đình An Khoái ở xã Tứ Cường (Thanh Miện) thờ Vua Hùng. Các di tích còn lại thờ hoặc phối thờ nhiều nhân vật thời Hùng Vương như: Tản Viên Sơn Thánh, Cao Sơn Đại Vương, công chúa Tiên Dung, Bảo Phúc Đại Vương... Trong ảnh: Đình An Khoái ở xã Tứ Cường (Thanh Miện) thờ Vua Hùng

Thành Hoàng cổ miếu ở Bạc Liêu

 Thành Hoàng cổ miếu (ảnh), còn gọi là chùa Minh, được xây dựng cách nay hơn trăm năm, tọa lạc tại đường Ðiện Biên Phủ, phường 3, TP Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu. Ngôi miếu được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 2000.

Thành Hoàng cổ miếu được xây dựng vào năm Ất Sửu (1865), thuộc làng Vĩnh Hương nên ban đầu có tên là chùa Vĩnh Hương. Năm 1890, làng Vĩnh Hương cùng với các làng Vĩnh Hinh, An Trạch, Tân Hưng sáp nhập lại gọi là làng Vĩnh Lợi và năm 1895 ngôi miếu này được trùng tu lại. Sau khi trùng tu, ngôi miếu được tận dụng làm trụ sở cho hội tương tế người Minh Hương nên lúc bấy giờ Thành Hoàng cổ miếu có tên là Vĩnh Triều Minh Hội quán, người dân địa phương còn gọi là chùa Minh.

Không gian văn hóa - tâm linh Thái miếu nhà Hậu Lê

Tọa lạc trên phố Kiều Đại, trải qua 220 năm lịch sử với biết bao “vật đổi sao dời”, Thái miếu nhà Hậu Lê vẫn đinh ninh nét trầm mặc, cổ kính, linh thiêng. Lịch sử hình thành và phát triển của Thái miếu nhà Hậu Lê bắt đầu từ dấu mốc năm 1805, vua Gia Long cho dời Thái miếu nhà Hậu Lê từ Thăng Long về đất Bố Vệ. Thái miếu được xây dựng trên nền điện “Chiêu hòa” cũ - vốn là điện thờ Tuyên Từ Nhân ý, Chiêu túc Hoàng Thái hậu, vợ của vua Lê Thái tông. Nơi đây thờ các vị hoàng đế, hoàng thái hậu cùng các công thần triều Hậu Lê.

Những ngày cuối năm, nhiều bạn trẻ đến Thái miếu nhà Hậu Lê dâng hương lễ tạ và chụp ảnh lưu niệm.

Người dân TPHCM rủ nhau rửa mặt ở ngôi miễu có mạch nước phun trào 150 năm

Cứ vào mùng 1 và 15 Âm lịch hằng tháng, người dân ở khắp nơi lại rủ nhau đến Miễu Mạch Nước (Hóc Môn, TPHCM) rửa mặt bằng dòng "nước thiêng" để cầu tài lộc và sức khỏe.

Miếu Bà Ngũ Hành – Nơi Gửi Gắm Niềm Tin Của Người Dân Long An

Miếu Bà Ngũ Hành là một di tích lịch sử – văn hóa và tín ngưỡng quan trọng tại Long An, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, chiêm bái. Ngôi miếu không chỉ là nơi thờ phụng linh thiêng mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa, kiến trúc độc đáo của vùng đất Nam Bộ.

Vị trí

Miếu Bà Ngũ Hành tọa lạc bên bờ Rạch Tràm, ngay tại chợ Long Thượng, xã Long Thượng, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An. Đây là một di tích kiến trúc nghệ thuật và tín ngưỡng dân gian đặc sắc của vùng đất Nam Bộ, được xếp hạng di tích cấp tỉnh năm 1997.

Miếu Bà Ngũ Hành Long Thượng – Long An

Miếu Bà xứ Trảng

Trong cộng đồng, cư dân lập miếu thờ các vị nữ thần, cầu sự che chở, bảo hộ của các Bà. Có những ngôi miếu đến nay đã hàng trăm năm tuổi, chứng kiến và mang trong mình những biến thiên của thời cuộc cùng những câu chuyện đậm tính dân gian gắn liền với sự hình thành và phát triển của vùng đất Trảng Bàng.

Miếu Bà Cây Xay (phường Trảng Bàng).