Đầu xuân về Kim Sơn Tự

Khi hơi Tết còn vương trên lộc biếc, mưa xuân vừa kịp hong mềm đất đá, người dân Thái Nguyên và các tỉnh lân cận lại rủ nhau trẩy hội chùa Hang - Kim Sơn Tự. Dòng người từ khắp nơi tìm về với ước nguyện cầu một năm bình an, để chạm vào miền ký ức văn hóa đã bền bỉ suốt gần nghìn năm nơi cửa ngõ phía Bắc của Thái Nguyên...

Người dân và du khách đến chiêm bái ở chùa cổ.

Cổ kính đền An Mạ

Giữa mênh mang sóng nước của hồ Ba Bể, có một hòn đảo nhỏ lặng lẽ nổi lên giữa lòng hồ. Trên hòn đảo ấy, ngôi đền cổ kính mang tên An Mạ tồn tại như một chứng tích lịch sử, một không gian linh thiêng níu chân bao thế hệ người dân và du khách thập phương.

Đền An Mạ nằm trên hòn đảo đá vôi giữa hồ Ba Bể.

Đảo An Mạ cao gần 30 m so với mực nước hồ, khum hình mai rùa, cây cối phủ kín quanh năm, chim rừng ríu rít, tạo nên một không gian thanh tịnh hiếm có. Trên đảo có ngôi đền An Mạ, thờ Phật, Mẫu Thượng Ngàn, Chúa Sơn Trang, Đức Thánh Trần...

Rộn ràng Lễ hội Núi Văn - Núi Võ

Ngày 20-2 (tức mùng 4 tháng Giêng năm Bính Ngọ), xã Vạn Phú tổ chức Lễ hội Núi Văn - Núi Võ với sự tham dự của đông đảo nhân dân địa phương và du khách thập phương...

Lễ rước được tổ chức trang trọng.

Điểm hẹn du lịch đền Thắm

Nép mình bên ngã ba sông Cầu thơ mộng, đền Thắm không chỉ là nơi thờ phụng vị nữ tướng Anh hùng trong lịch sử mà còn là không gian văn hóa - tâm linh, điểm đến hấp dẫn của tỉnh Thái Nguyên mỗi độ Xuân về.

Đền Thắm nằm ở khu vực ngã 3 sông Cầu và sông Chu.

Kèn Pí lè: Từ nghi lễ đến mạch nguồn sáng tác

Trong đời sống văn hóa tinh thần của người Dao, kèn Pí Lè giữ một vị trí đặc biệt. Không đơn thuần là một nhạc cụ, kèn Pí Lè gắn bó mật thiết với những nghi lễ quan trọng nhất của đời người như lễ cưới, lễ Cấp sắc… Bằng tình yêu sâu nặng với văn hóa dân tộc, nhiều nhạc sĩ Thái Nguyên đã tìm đến âm thanh kèn Pí Lè như một mạch nguồn sáng tác quý giá.

Kèn Pí Lè trong đám cưới người Dao. Ảnh: Quang Đường

Núi Cốc - Ba Bể: Vẻ đẹp gắn kết từ thiên nhiên

Hồ Núi Cốc - hồ Ba Bể là sự kết nối tinh tế giữa hai thắng cảnh tiêu biểu của Thái Nguyên, nơi thiên nhiên tạo nên vẻ đẹp, bản sắc riêng và sức hấp dẫn du lịch. Từ mặt hồ phẳng lặng đến núi rừng xanh thẳm, cả hai cùng kể câu chuyện về sự hòa hợp bền vững giữa cảnh quan tự nhiên và con người.

Hồ Ba Bể được định vị theo hướng phát triển xanh và bền vững, đặt trọng tâm vào bảo tồn hệ sinh thái, cảnh quan và giá trị văn hóa truyền thống.

Phong tục đón Tết của người Sán Chỉ ở Bằng Thành

Xã Bằng Thành nằm ở phía Bắc và là xã xa nhất của tỉnh Thái Nguyên (cách trung tâm hành chính của tỉnh gần 200km). Hiện nay, trên địa bàn xã có 7 dân tộc anh em cùng chung sống. Mỗi dịp Tết đến, xuân về, các dân tộc đều có phong tục đón Tết mang đặc trưng riêng, trong đó có phong tục đón Tết của người Sán Chỉ.

Chuẩn bị trang phục đón Tết.

Hai an toàn khu - một dòng lịch sử

Trong thế kỷ XX, An toàn khu (ATK) Định Hóa và ATK Chợ Đồn là những địa danh lịch sử, biểu tượng của ý chí độc lập, tinh thần đoàn kết và niềm tin tất thắng của dân tộc Việt Nam trước kẻ thù lớn mạnh. Trải qua thời gian, hai vùng đất từng là “Thủ đô kháng chiến” và phòng tuyến vững chắc của cách mạng nay lại tiếp tục song hành trong một chặng đường mới - chặng đường bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử gắn với phát triển bền vững trong không gian tỉnh Thái Nguyên sau sáp nhập.

Nhân dân đến tham quan, dâng hương tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Khu di tích lịch sử sinh thái ATK Định Hóa.

Nụ trà ủ mật lên hương

Từ những gốc chè trung du bản địa, nơi đã làm nên tên tuổi của chè đinh, chè móc câu trứ danh, người làm nghề xứ Thái còn sáng tạo nên một thức quà độc đáo đó là trà nụ hoa. Khác với những phẩm trà làm từ búp, thứ “mật ngọt” này chỉ được chắt chiu duy nhất trong những ngày đông giá rét với thời gian thu hoạch vô cùng ngắn ngủi, trở thành “của để dành” hiếm hoi và tinh tế của vùng đất đệ nhất danh trà Thái Nguyên.

Nụ hoa chè (giống cổ trung du) vàng rộm dưới nắng.

Tiếng khèn gọi xuân trên bản Mông

Ở Bản Tèn và nhiều bản làng người Mông sinh sống trên các sườn núi cao của tỉnh Thái Nguyên, bốn mùa trong năm đều vang lên tiếng khèn, nhưng đặc biệt hơn cả là tiếng khèn mùa xuân. Khi hoa đào, hoa mận bắt đầu nở trước hiên nhà, cũng là lúc cây khèn đã được kiểm tra cẩn thận, các điệu khèn thêm những lần tập dượt…. sẵn sàng cất lên trong những ngày hội xuân.

Tiếng khèn gọi xuân ở Bản Tèn.

Ngân Sơn khoe sắc đào thắm

Những ngày này, xã Ngân Sơn (Thái Nguyên) như khoác lên mình diện mạo mới, tươi tắn và rộn ràng trong sắc đào bung nở giữa núi rừng. Vẻ đẹp ấy mang đến sức sống mới cho vùng cao, đồng thời phản ánh hướng đi phù hợp khi cây đào ngày càng được người dân tin tưởng lựa chọn, trở thành một trong những cây trồng chủ lực gắn với phát triển kinh tế và du lịch của địa phương.

Du khách chụp ảnh tại vườn đào.

Lẩu tông ngày Đông chí

Đông chí về, khi những ngày ngắn nhất trong năm bắt đầu, cũng là lúc miền núi phía Bắc tỉnh Thái Nguyên bước vào khoảng thời gian lạnh sâu. Trong cái rét se sắt ấy, ở nhiều bản làng vùng cao, có một việc đã thành nếp, được gìn giữ qua nhiều thế hệ, đó là nấu lẩu tông (rượu Đông chí).

Gia đình ông Nông Văn Hồ ủ rượu Đông chí. (Ảnh: Thái Sơn)

Khe Cốc - vùng chè đặc biệt giữa núi đồi Vô Tranh

Địa danh Khe Cốc, xã Vô Tranh là một trong những vùng sản xuất chè tiêu biểu của tỉnh Thái Nguyên. Nhờ khí hậu mát mẻ và đất đai mầu mỡ, cây chè phát triển ổn định, cho sản phẩm có hương vị riêng. Bên cạnh chè trung du truyền thống, chè tím đang góp phần làm phong phú sản phẩm, tạo dấu ấn cho vùng chè này.

Một góc vùng chè Khe Cốc, xã Vô Tranh.

Thái Nguyên - Vùng đất giàu di sản

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên có 3 di tích quốc gia đặc biệt; 67 di tích quốc gia; 323 di tích cấp tỉnh; 45 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Thái Nguyên đang từng bước nâng tầm phát triển không chỉ về quy mô địa lý mà còn về tầm vóc văn hóa.

Hố khai quật lần thứ 6 của Di chỉ khảo cổ Mái đá Ngườm - di chỉ khảo cổ học tiêu biểu, có giá trị đặc biệt quan trọng trong nghiên cứu lịch sử Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Ảnh: T.L

Thương nhớ vị chè đông sao suốt

Khi những cơn gió lạnh tràn về, mang theo cái lạnh cắt da thịt len lỏi qua từng sườn đồi, nhiệt độ có khi xuống dưới 10 độ C, trong lạnh giá của đất trời, người ta lại thèm một hơi ấm nồng nàn, một hương thơm thanh khiết. Và đó chính là lúc những người sành trà lại tìm về hương vị của chè đông sao suốt, một thứ “lộc trời” của đất chè.

Thu hoạch "lộc trời" được cây chè tích tụ suốt hơn 60 ngày chịu rét của mùa đông.

Giữ nghề chế tác đàn tính

Hát then, đàn tính là loại hình nghệ thuật không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào dân tộc Tày, Nùng. Qua thời gian, loại hình nghệ thuật này không ngừng được gìn giữ và phát huy nhờ sự cống hiến của các nghệ nhân tâm huyết với di sản dân tộc. Nhiều nghệ nhân vừa biểu diễn then, vừa tự làm đàn tính để phục vụ sinh hoạt văn hóa của cộng đồng, tạo thêm thu nhập và cải thiện đời sống cho gia đình.

Xưởng làm đàn tính của anh Nông Quang Hảo ở xã Cẩm Giàng.

Bạch Thông - Mùa quýt chín

Trong một chuyến đến xã Bạch Thông, chúng tôi cùng người bạn tên Kath - du khách đến từ Philippines có dịp khám phá trọn vẹn mùa quýt chín: từ cách chọn quả, thưởng thức tại vườn cho tới lắng nghe câu chuyện của chính những người tạo nên đặc sản trứ danh ở vùng đất này.

Du khách tham quan vườn quýt chín, tìm hiểu mô hình phát triển du lịch gắn với nông nghiệp.

Thân thương điệu múa bát

Múa bát là điệu múa cổ của người Tày được hình thành trong quá trình lao động sản xuất từ lâu đời. Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, múa bát của người Tày ở Thái Nguyên vẫn được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống tinh thần qua nhiều thế hệ.

Đội văn nghệ địa phương biểu diễn múa bát phục vụ khách lưu trú tại hồ Ba Bể.

Khuân Bang 'thức giấc' giữa đại ngàn

Một ngày đầu đông, chúng tôi đến Khuân Bang, bản nhỏ nép mình trên triền núi xanh thẳm của xã vùng cao Chợ Mới. Hành trình này không đơn thuần là khám phá một điểm đến mà là để lắng nghe câu chuyện về một bản có diện tích tự nhiên 200 ha, với 90% là đồng bào dân tộc Tày đang từng bước nắm lấy cơ hội để viết lên hướng đi mới trên đất quê hương.

Vẻ đẹp của thôn Khuân Bang, xã Chợ Mới trong mùa lúa chín. Ảnh: T.L

Nơi lưu giữ ký ức hào hùng của dân tộc

Nằm tựa lưng vào đồi ông Đống (phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên), Bảo tàng Lực lượng vũ trang (LLVT) Việt Bắc - Quân khu 1, hiện lên trầm mặc như một chứng nhân lịch sử giữa lòng đô thị. Trải qua hơn 40 năm, nơi đây đã trở thành “địa chỉ đỏ” lưu giữ hồn thiêng của chiến khu Việt Bắc xưa, nơi quá khứ hào hùng và hiện tại cùng hòa quyện, tạo nên một bản hùng ca bất tận về lòng yêu nước.

Cựu chiến binh Điện Biên Phủ Nguyễn Ngọc Tăng chia sẻ câu chuyện lịch sử năm xưa với các cháu học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân, phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên.