Từ tháng Giêng đến tháng 3 âm lịch, cá cơm vào mùa, theo những mẻ lưới đầy ắp cập bến trong niềm vui của ngư dân. Bên cạnh làm khô, muối mắm, hấp đông hay chế biến các món ăn quen thuộc hằng ngày, người dân vùng biển thường lựa riêng phần cá tươi ngon nhất để làm bánh tráng cá cơm.
Muốn bánh ngon, cá dùng làm bánh phải thật tươi, thân trong, thịt chắc. Cá sau khi mang về được rửa sạch nhiều lần bằng nước để loại bỏ cát và tạp chất. Thao tác phải thực hiện nhẹ tay để tránh làm nát thịt. Sau đó, người làm sẽ bỏ đầu, làm sạch phần ruột đen, tách xương cứng và để cá ráo nước.
Khâu tẩm ướp cá tuy đơn giản nhưng lại giữ vai trò quan trọng, quyết định hương vị thành phẩm. Gia vị thường gồm muối, đường, bột ngọt, ớt giã nhuyễn và hành băm. Có gia đình cẩn thận phi hành với chút dầu trước khi trộn để tăng độ thơm.
Tất cả được đảo đều cùng cá cho thấm vị. Cá cơm vốn ngọt thịt nên chỉ cần nêm nếm vừa phải, đủ làm nổi bật vị biển mà không lấn át sự thanh nhẹ vốn có.
Bánh tráng được sử dụng là loại bánh tráng gạo dày, có độ dai vừa phải để không bị rách khi đặt lớp cá lên trên. Sau khi ướp, cá được rải đều phủ kín bề mặt bánh. Từng chiếc bánh sau đó được xếp ngay ngắn trên giàn và mang ra phơi dưới nắng.
Cá cơm sau khi tẩm ướp được xếp kín trên mặt bánh tráng.
Bánh tráng cá cơm được xếp lên giàn phơi dưới nắng để cá se lại và bám chặt vào mặt bánh.
Theo kinh nghiệm của người dân miền biển, nắng chính là “gia vị” quan trọng nhất cho chiếc bánh cá cơm. Chỉ sau một đến hai ngày nắng tốt, cá sẽ se lại, bám chặt vào mặt bánh và dậy lên mùi thơm dịu đặc trưng. Nếu trời thiếu nắng, bánh sẽ khó đạt độ giòn mong muốn và hương vị cũng không trọn vẹn. Khi đã khô, bánh được đóng kín để bảo quản, dùng dần.
Thành phẩm là những chiếc bánh tráng mang sắc vàng nhạt của cá, cùng màu đỏ của ớt và xanh của hành, tạo nên vẻ ngoài hấp dẫn. Bánh có thể được chiên trong dầu nóng hoặc nướng trên than hồng, với yêu cầu quan trọng là giữ lửa vừa phải để bánh phồng đều, vàng ruộm mà không cháy.
Khi chín, mùi cá cơm hòa cùng hương hành, ớt lan tỏa, tạo nên sức hấp dẫn khó cưỡng. Miếng bánh giòn tan, vị ngọt thanh của cá quyện với chút cay nồng, chấm thêm tương ớt hoặc mắm ớt càng thêm đậm đà. Món ăn có thể dùng như quà vặt, hoặc ăn kèm cơm trắng, rau sống trong bữa cơm gia đình.
Để làm nên những mẻ bánh tráng cá cơm ngon đúng điệu, người dân phải đầu tư nhiều thời gian và sự tỉ mỉ. Từ khâu chọn cá, làm sạch, tẩm ướp đến phơi nắng đều đòi hỏi sự kiên nhẫn. Chính vì vậy, bánh tráng cá cơm không phổ biến như các loại khô cá mà thường được xem là món “để dành” trong nhiều gia đình vùng biển.
Không chỉ là thức ăn, đây còn là món quà mang đậm tình cảm, thường được đem ra đãi khách quý hoặc gửi tặng người thân phương xa như một cách trao gửi hương vị quê nhà.
Từ con cá cơm nhỏ bé, qua bàn tay khéo léo của người dân và dưới cái nắng chan hòa miền duyên hải, bánh tráng cá cơm trở thành một đặc sản mộc mạc mà tinh tế, lưu giữ trọn vẹn hồn vị của biển.
Bài, ảnh: T.NHÀN - T.BÌNH
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét